Filippino’s nemen het heft in eigen handen
'Herbebossing schiet wortel in Masbate'

In de Filippijnse provincie Masbate, op de eilandengroep Bicol, is bomen planten een kwestie van overleven. De bodem steekt er vol kostbare metalen zoals goud en zilver, en toch is Masbate de op één na armste provincie van het land. Hoe komt dat? Door massale ontbossing veranderde het eiland de voorbije decennia in een uitgedroogd en troosteloos niemandsland. De aanhoudende roofbouw op het bosbestand in Masbate deed uiteindelijk ook de waterbronnen opdrogen. Landbouw werd op die manier quasi-onmogelijk, zodat de voedselvoorziening helemaal uit balans raakte. Een inhaalbeweging is dus dringend nodig.
Tijdens de jaren tachtig ruimde de oorspronkelijke bosvegetatie in sneltempo plaats voor illegale houtkap en immense ranches met extensieve veeteelt. Een aanhoudende periode van droogte en een handvol bosbranden deden de laatste lapjes bosgebied in rook opgaan. De ranches omvatten nu ongeveer de helft van het ontboste landbouwareaal. Verder worden ook nog wat kokosnoten verbouwd, maar daar houdt het ongeveer op. Niet meer dan 5000 hectare – goed voor amper één procent van het totale landbouwareaal – wordt vandaag gebruikt voor het verbouwen van voedingsgewassen.

Nieuwe vegetatie

De Filippijnse overheid kent het probleem, maar doet niets. Gelukkig nam de bevolking op Masbate het heft in eigen handen, en werden er sterke boerenorganisaties uitgebouwd. TABI, een lokale partner van Bevrijde Wereld, is zo’n voorbeeld. TABI verdedigt de belangen van de arme plattelandsbevolking. De organisatie knoopte in eerste instantie onderhandelingen aan met de eigenaar van een grote ranch. Ook de overheid werd verzocht o
m stukken grond in bruikleen te geven. Met succes. Op dit moment bewerken zo’n 871 families een totale oppervlakte van 3 605 hectare landbouwgrond.

Het verbouwen van gewassen loopt echter niet van een leien dakje. Zonder vegetatie en het houvast van boomwortels sijpelt het regenwater vliegensvlug doorheen de bodem. Bronnen drogen op bij gebrek aan grondwater. De jongste jaren regent het steeds minder in Masbate, en bovendien wordt de regenval steeds minder voorspelbaar. Op die manier moeten boeren steeds dieper op zoek naar irrigatiewater voor de landbouwvelden. Enkel herbebossing biedt de arme boeren opnieuw perspectief voor de toekomst. Beter bereikbare watervoorraden zijn een voorwaarde voor voedselzekerheid op lange termijn. Bovendien remt de nieuwe vegetatie bodemerosie af, en verkleint de kans op dodelijke modderstromen bij hevige regenval. Grootschalige ontbossing geeft de talrijke tyfoons in deze regio – gemiddeld twintig per jaar – namelijk vrij spel.

Boomplantacties

Met de steun van Bevrijde Wereld focust TABI nu op het aanplanten van nieuwe vegetatie in de buurt van waterbronnen en ondergrondse reservoirs. Ook het informeren van de bevolking staat op het programma, want meestal is erg weinig geweten over de relatie tussen het verdwijnen van bossen en de opdrogende waterbronnen. Zo wil men vermijden dat veeboeren nog langer stukken bos platbranden om het vervolgens in te palmen als graasgebied voor de dieren. Het Filippijnenteam van Bevrijde Wereld bracht afgelopen zomer een bezoek aan een boomplantactie op Masbate. Meer dan honderd mannen en vrouwen, jong en oud, plantten in nauwelijks een half uur tijd een bos met 500 bomen.

Critici vrezen dat ranch-eigenaars de arme boeren van het land verjagen van zodra de bomen geschikt zijn voor houtkap. TABI maakt zich sterk dat goed draaiende boerenorganisaties in Masbate de beste garantie zijn tegen al te inhalige grondbezitters. Op die manier kan de volgende generatie Filippino’s de vruchten plukken van de herbebossing in Masbate… Wordt dus ongetwijfeld vervolgd.

Filip Polfliet (Communicatiemedewerker)

 

 01/09/07

 

 

 

 

tabi-herbebossing.jpg