|
Klimaatveranderingen in West-Afrika>
Herinneringen aan het witte goud
Béatrice Sawadogo is een jonge landbouwingenieur uit Burkina Faso. Ze loopt stage bij partner AMB (Action Micro Barrages) in Koudougou. Béatrice ging voor Bevrijde Wereld op zoek naar de gevolgen van de klimaatveranderingen op het Burkinese platteland. Op haar tocht maken we kennis met Moussa, Téné, Nopoko, Abou en Raogo. “Wij vrouwen halen vervuild water om te koken en te drinken. Als alle vrouwen van het dorp naar die éne waterput om water zouden gaan, doen we er de hele nacht over.”
|
|
Tijdens mijn terreinbezoek ontmoet ik een producent uit Centraal-Burkina Faso. Hij rekende op de graanoogst om zijn familie te kunnen voeden. “Sinds de wolkbreuk van september 2009, hebben we hier nog maar weinig regendruppels gezien.
De hitte en droogte doen het water in de meren en dammen verdampen. Mijn gierst is dan ook volledig groen gebleven”, vertelt hij.
In het noorden van Burkina Faso is de situatie nauwelijks beter. Moussa herinnert zich de tijd dat zijn vader een groot katoenproducent was in de stad Ouahigouya: “Weet u, katoen is een zeer veeleisend gewas, maar onze gronden waren zeer geschikt voor haar teelt. We produceerden tonnen en tonnen van dit witte goud. Vandaag zijn de gronden arm geworden. Zelfs de meest taaie gewassen willen er nu niet groeien.”
Ongenodigde gasten
“Vroeger waren er minder ziektes”, vertelt Nopoko, een vrouw die ik een klein dorp ontmoet. “Nu regent het niet goed en is er te veel stof, de bron van de verspreiding van ziekten. Door de stijging van de temperatuur zijn er ook veel meer muggen. Vorig jaar waren ze met zo velen, dat ze overal aanwezig waren en onze maaltijden deelden zonder uitgenodigd te zijn.” Nopoko stopt even. Ze gaat verder met tranen in haar ogen: “Datzelfde jaar brak er cholera uit in mijn dorp. De ziekte heeft twee kinderen van mij afgenomen.”
Twee emmertjes water halen
Dorpen met een beperkte toegang tot zuiver water zijn dikwijls de armste in Burkina Faso. Een waterput met drinkbaar water ligt te ver weg of bestaat vaak niet. Boeren zijn er gedwongen het vuile water van de dammen en meren te gebruiken. Na haar werk op het veld, vertelt Téné me: “wij vrouwen halen vervuild water om te koken en te drinken. We vullen er grote tonnen mee en laten die één tot twee uur of zelfs minder bezinken.” “Maar waarom dat vervuild water als er een waterput in het dorp is?” vraag ik haar. “De enige put in het dorp ligt kilometers van hier. Na het werk op de velden is er niet veel tijd meer. Als alle vrouwen van het dorp naar die éne waterput zouden gaan, doen we er een hele nacht over”, antwoordt ze.
“Maar waarom dat vervuild water als er een waterput in het dorp is?” vraag ik haar. “De enige put in het dorp ligt kilometers van hier. Na het werk op de velden is er niet veel tijd meer. Als alle vrouwen van het dorp naar die éne waterput zouden gaan, doen we er een hele nacht over”, antwoordt ze.
Ook hier spelen de klimaatveranderingen een rol: de buitengewone opwarming veroorzaakt een verdieping van de grondwaterspiegel. Ik ontmoet een tachtigjarige boer die mijn verhaal bevestigt: “In mijn jeugd was het geen probleem om water te vinden op maar enkele meters diepte. Vandaag moet er dieper gegraven worden en drogen de putten sneller uit.”
Bouli’s en biologische mest: recept tegen de klimaatveranderingen
Partnerorganisatie AMB bouwt onder meer aan een betere waterinfrastructuur in Centraal- en Noord-Burkina Faso. Het water wordt gebruikt als drinkwater, voor de veeteelt en groentetuinen. In het dorp Banankio, gelegen in de provincie Sanguié, heeft elke familie haar eigen groentetuin. De boeren die ik daar ontmoette, zijn er trots op hun ‘bouli’. Een ‘bouli’ is een kleine dijk die het regenwater verzamelt voor gebruik in de droge tijd. Dit zorgt voor een groter waterbehoud. Zo heeft Abou, twintig jaar, zich dankzij de bouli en de stijgende opbrengsten onlangs een motor kunnen kopen. “Vanaf mijn acht jaar werk ik al met mijn vader mee op het veld. De oogst was net genoeg voor onze familie, maar niet dat we er iets van konden kopen of sparen. De waterputten droogden heel snel op en vanaf april was er geen werk meer op het veld. Dankzij de bouli hebben onze drie putten continu water. Nu kan ik vanaf april uien telen, ze begin augustus herstekken, om ze in november te oogsten en aan de beste marktprijzen te verkopen.”
“Vroeger was de oogst net genoeg voor onze familie. Dankzij de ‘bouli’ kan ik de uienoogst aan de beste marktprijzen verkopen.”
Om de verwoestijning tegen te gaan en de gronden vruchtbaar te houden, voert AMB verschillende acties zoals vormingen rond duurzaam water- en grondbeheer, aanplanten van bomen en de installatie van anti-erosiedijken. Raogo neemt deel aan de programma’s van AMB: “dat ik mijn familie kan voeden met mijn eigen oogst, heb ik te danken aan de duurzame technieken om water en grond te beheren.” Het antwoord van Raogo op de klimaatveranderingen? “Om mijn grond vruchtbaar te houden, gebruik ik biologische mest van mijn eigen twee mestputten. Hier zijn geen productiegeheimen.”
|
|